Na Śląsku, w jednym z najważniejszych punktów krajowej energetyki, trwa jedna z najbardziej ambitnych inwestycji infrastrukturalnych ostatnich lat. PGE realizuje w Rybniku budowę bloku gazowo-parowego o mocy 882 MW – największego obiektu tego typu w Polsce i jednego z największych w Europie. Projekt PGE Nowy Rybnik ma strategiczne znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa energetycznego państwa, jak i dla przebiegu transformacji energetycznej. Według inwestora prace przekroczyły 70 procent zaawansowania, a uruchomienie jednostki planowane jest na pierwsze miesiące 2027 roku. Szacowany koszt przedsięwzięcia to 3,6 mld zł.
Nowy filar polskiej energetyki
Przez blisko pięć dekad Elektrownia Rybnik była symbolem tradycyjnej energetyki węglowej. Dziś ta sama lokalizacja staje się symbolem zmiany i technologicznego przełomu. Blok o mocy 882 MW powstaje w bezpośrednim sąsiedztwie czterech wyeksploatowanych jednostek węglowych, które przez lata stanowiły fundament polskiej gospodarki.
Ich wygaszanie było konieczne – zarówno ze względu na stan techniczny, jak i rosnące koszty uprawnień do emisji CO₂. Rybnik pozostaje jednak strategicznym punktem dla stabilności krajowej sieci, dlatego decyzja o odbudowie mocy właśnie w tym miejscu miała charakter systemowy. Nowa inwestycja wpisuje się w długofalową strategię Grupy PGE, która zakłada uruchomienie do 2035 roku łącznie około 10 GW elastycznych mocy wspierających krajową transformację.
Gazowy blok jako gwarancja stabilności systemu
Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce otwiera nowy rozdział w energetyce, ale jednocześnie niesie ze sobą wyzwania infrastrukturalne. Produkcja z OZE jest zmienna i zależna od warunków pogodowych, co wymusza konieczność posiadania jednostek przewidywalnych i reagujących natychmiast na wahania generacji.
Nowy blok gazowo-parowy ma pełnić funkcję stabilizującą system. Jego zadaniem będzie bilansowanie mocy w sytuacji niedoboru energii z farm wiatrowych i fotowoltaicznych – zarówno w skali lokalnej, jak i krajowej. Jednostka będzie mogła pracować elastycznie, dostosowując produkcję do bieżących potrzeb operatora sieci przesyłowej, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa kraju w warunkach gwałtownego wzrostu udziału OZE.
Projekt zabezpiecza również funkcjonowanie elektrowni w perspektywie finansowej. Blok posiada 17-letni kontrakt mocowy, gwarantujący przychody nie tylko z produkcji energii, lecz także z gotowości do pracy. Oznacza to stabilny model finansowania i wzmocnienie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej na wypadek kryzysowych zdarzeń.
Turbina, która zmieni układ sił
Sercem nowej instalacji jest najnowocześniejsza turbina gazowa typu heavy duty, stanowiąca element technologii klasy światowej. Jej sprawność brutto przekroczy 62 procent, co znacząco przewyższa parametry konwencjonalnych bloków węglowych, osiągających średnio 35–40 procent.
Efekty są wymierne: niższe zużycie paliwa, wyraźnie ograniczona emisja CO₂ i tlenków siarki, a także mniejszy ślad środowiskowy przy zachowaniu dużej mocy i elastyczności. W połączeniu z układem parowym blok będzie w stanie szybko osiągać pełną moc oraz błyskawicznie ją redukować, gdy produkcja z OZE zwiększy swoją dostępność.
Sam transport turbiny do Rybnika stanowił operację logistyczną bez precedensu w regionie. Ważący 400 ton komponent dotarł najpierw drogą wodną do Kędzierzyna-Koźla, a następnie lądem pokonał trasę do Rybnika w konwoju o masie ponad 500 ton. Wymagało to czasowej przebudowy infrastruktury drogowej, likwidacji i ponownego montażu elementów sygnalizacji oraz przygotowania specjalnej przeprawy mostowej.
Inwestycja zmieniająca region
Realizacja projektu o wartości około 3,6 mld zł oznacza wysoki impuls gospodarczy dla regionu. W prace zaangażowanych jest kilkuset specjalistów, wiele podmiotów wykonawczych i krajowych poddostawców. Liderem konsorcjum budującego blok jest polska spółka, co dodatkowo wzmacnia krajowy sektor przemysłowy.
Na placu budowy prace przebiegają zgodnie z harmonogramem. Zakończenie montażu instalacji technologicznych planowane jest na połowę 2026 roku, co umożliwi przejście do fazy rozruchu i testów. Finalnie, pierwsza energia elektryczna ma popłynąć do krajowej sieci w I kwartale 2027 roku.
Wzorzec odpowiedzialnej transformacji
Projekt PGE Nowy Rybnik jest przykładem modelu transformacji, który nie ogranicza się do wymiany technologii. Łączy poprawę jakości powietrza, bezpieczeństwo energetyczne, rozwój lokalnej gospodarki i ochronę miejsc pracy. To również sygnał dla innych regionów: transformacja może być przeprowadzona w sposób planowy, z poszanowaniem ludzi i z myślą o przyszłości.
Nowy Rybnik już dziś uznawany jest za jeden z najważniejszych projektów modernizacyjnych w polskiej energetyce. Po jego uruchomieniu Śląsk pozostanie centrum energetycznym kraju, choć w zupełnie nowej, niskoemisyjnej odsłonie.
